
Voldoen aan internationale ESG-eisen
Begrijp hoe u voldoet aan de ESG-eisen (environmental, social and governance) van toezichthouders, investeerders, banken en afnemers wereldwijd.
Stap 1: begrijp hoe ESG-factoren op uw onderneming van toepassing zijn
ESG en duurzaamheid worden wereldwijd onmisbaar voor bedrijven en bepalen hoe zij werken en groeien. Toezichthouders, banken, investeerders, supply chain-verantwoordelijken en consumenten verwachten dat bedrijven hun ESG-impact verantwoord verkleinen en hun risico’s beheersen.
De term ‘ESG’ is een verzamelnaam voor een aantal onderwerpen op het gebied van milieu, samenleving en bestuur die stakeholders belangrijk vinden. Er is geen eenduidige standaard voor wat eronder valt, maar meestal gaat het om:
-
Milieu - broeikasgasemissies, afval, vervuiling, watergebruik, natuur en biodiversiteit
-
Sociaal - gezondheid en veiligheid, beloning, arbeidsvoorwaarden, gelijke kansen, diversiteit, relaties met de omgeving
-
Governance - bedrijfsethiek, anticorruptie en omkopingspreventie, risico- en compliancemanagement, verantwoording en toezicht
Stap 2: verdiep u in de relevante ESG-eisen
Er komen wereldwijd steeds meer regels die de gevolgen en risico’s voor milieu en samenleving moeten beperken. Ook als uw bedrijf (nog) niet rechtstreeks onder zo’n regeling valt, is het belangrijk ze te kennen. Dezelfde eisen werken namelijk door in de keten en bepalen mee of u toegang krijgt tot waardeketens en financiering.
Levert u als B2B-bedrijf aan grote organisaties, dan moeten die waarschijnlijk gegevens bij hun leveranciers opvragen om zelf aan de regels te voldoen. Zoekt u financiering, dan hebben financiële instellingen die gegevens vaak ook nodig van de partijen waarin zij investeren.
Welke gevolgen hebben ESG-eisen voor producten en diensten?
Sommige regels richten zich op de producten of diensten zelf: het ontwerp, de herkomst van materialen, de prestaties en de verwerking na gebruik. Andere richten zich op de werkwijze van het bedrijf dat ze levert.
Normen voor producten en diensten kunnen het volgende omvatten:
-
Verboden en beperkingen op bepaalde chemische stoffen, conflictmineralen, illegaal gekapt hout en producten die met dwangarbeid zijn gemaakt.
-
Productspecifieke eisen waaronder prestatiespecificaties, gezondheids- en veiligheidsnormen, het productieproces, energie-efficiëntie, afvalverwerking en etikettering.
Door deze normen moet uw bedrijf inzicht hebben in de stoffen die in uw producten worden gebruikt en in de herkomst daarvan. Ook moet u kunnen aantonen dat de producten zo zijn ontworpen en getest dat ze aan de prestatie-eisen voldoen.
Normen verschillen per land en regio en veranderen voortdurend. Hieronder vindt u de normen voor enkele van de belangrijkste markten:
-
Europa – Access2Markets-database
-
VS – Nalevingsadvies van de Federal Trade Commission
-
VK – Richtlijnen voor normen en wettelijke invoereisen
Regels die zich op de bedrijfsvoering richten, gaan meestal over:
-
Openbaarmaking van interne maatregelen om risico’s te beheersen, waaronder het risico op moderne slavernij, klimaatrisico’s en de gevolgen van investeringen voor milieu en samenleving.
-
Openbaarmaking van specifieke ESG-prestatie-indicatoren, waaronder broeikasgasemissies, gelijke beloning en andere materiële ESG-effecten.
-
Verplichting om due diligence uit te voeren, waaronder due diligence op het gebied van mensenrechten en milieu in de eigen activiteiten en toeleveringsketens.
Stap 3: verzamel de vereiste informatie
Het draait om inzicht in uw prestaties en om de gegevens die dat inzicht onderbouwen.
Sommige gegevens haalt u eenvoudig uit bestaande rapporten en facturen. Voor andere moet u verder zoeken of ze bij leveranciers opvragen, of er langere tijd samen met hen aan werken.
Waar begint u?
De meeste gegevens komen uit twee hoofdbronnen:
-
Financiële en inkoopsystemen (bijvoorbeeld energienota’s voor elektriciteit, gas en water, brandstofaankopen, reiskosten en inkoopgegevens)
-
HR-systemen (bijvoorbeeld aantallen medewerkers, demografische gegevens, lonen, uren en opleidingen)
Andere informatie kunt u halen uit:
-
Beleidsstukken, procedures en andere interne documenten (bijvoorbeeld of er beleid bestaat over thema’s als gelijke kansen bij werving, of welke aanpak geldt voor risico’s op het gebied van gezondheid en veiligheid);
-
Uitvragen bij leveranciers (bijvoorbeeld gegevens over geleverde diensten en goederen, zoals ingezamelde afvalvolumes, energiebronnen en soorten en hoeveelheden geleverde goederen, en informatie over de duurzaamheidsdoelen en prestaties van leveranciers zelf);
-
Sensoren, tussenmeters en gebouwbeheersystemen (bijvoorbeeld om concentraties van chemische stoffen in emissies of het water- of energieverbruik te volgen).
Er zijn veel tools en platforms die bedrijven helpen bij het verzamelen, bundelen en berekenen van de benodigde gegevens, afhankelijk van uw wensen en budget. Die variëren van eenvoudige rekenhulpen voor uw broeikasgasemissies (ook wel CO₂-voetafdruk genoemd) tot uitgebreidere systemen voor klimaatdata en rapportage, en volledige systemen voor ESG-prestatiebeheer en -rapportage.
Ook als de wet het nu niet verplicht en uw stakeholders er niet om vragen, is het verstandig deze informatie alvast te verzamelen. Ten eerste kost het tijd om de gegevens te verzamelen en te controleren; begin daarom nu, dan zijn ze op tijd klaar. Ten tweede ziet u, zodra u uw nulmeting hebt vastgesteld, hoeveel uw prestaties verbeteren.
Stap 4: duurzame financiering aantrekken
Veel bedrijven noemen kosten als een van de grootste drempels om met duurzaamheid aan de slag te gaan. Toch zijn er steeds meer mogelijkheden om kapitaal aan te trekken voor zulke initiatieven. De meeste financiële instellingen bieden inmiddels groene of duurzame financiering die speciaal bedoeld is voor het mkb.
Als u gegevens over uw ESG-beleid en -prestaties kunt aanleveren, komt uw bedrijf eerder in aanmerking voor deze financiering, vaak tegen een lager tarief.
Wat zijn de belangrijkste financieringsbronnen?
-
Leningen van lokale banken: Banken bieden zowel gewone zakelijke leningen als sustainability-linked loans (SLL’s), die betere voorwaarden geven aan bedrijven die vooruitgang boeken op specifieke duurzaamheidsdoelen.
-
Groene en sociale obligaties: Bedrijven kunnen obligaties uitgeven om projecten met positieve effecten voor milieu en samenleving te financieren. Daarmee trekken zij investeerders aan die op impact sturen.
-
Ontwikkelingsbanken: Voor bedrijven in opkomende markten ondersteunen deze financiële instellingen economische ontwikkeling en duurzame projecten die anders geen financiering zouden krijgen.
-
Subsidies: Lokale, regionale en nationale overheden bieden vaak middelen die u niet hoeft terug te betalen, om duurzame werkwijzen of de ontwikkeling van nieuwe duurzame technologie te ondersteunen.
-
Kortingen en belastingvoordelen: Sommige overheden geven bedrijven ook financiële prikkels om duurzame technologie en werkwijzen in te voeren, bijvoorbeeld zonnepanelen of het verkleinen van hun broeikasgasvoetafdruk.
Lees meer over de ‘positieve spiraal’ van rapportage, financiering en actie in het recente rapport van ICC, Unlocking sustainable finance for SMEs: The $789 billion green growth opportunity.
Stap 5: uw ESG-prestaties verbeteren
Nu u uw gegevens hebt verzameld en inzicht hebt in uw prestaties, is het tijd om actie te ondernemen.
Op basis van de verzamelde informatie en de feedback die u van stakeholders hebt gekregen, hebt u misschien al een beeld van de punten waarop u zich kunt verbeteren. Onthoud dat u stap voor stap vooruitgang kunt boeken met ESG. Soms kunnen kleine veranderingen al een groot effect hebben.
Zoals bij elk veranderingstraject is het belangrijk om na te denken over de manier waarop u uw duurzaamheidsdoelen binnen het bedrijf verankert. Enkele aanpakken die daarbij kunnen helpen:
-
Leg een formele toezegging vast: Dit kan beleid zijn of eenvoudigweg een visieverklaring die richting geeft aan de duurzaamheidsinspanningen en die toezegging kenbaar maakt aan stakeholders. Uitingen met specifieke milieutoezeggingen of met klimaat- of duurzaamheidsdoelen die ambitieus van aard zijn en pas over vele jaren haalbaar lijken (denk aan net zero, carbon negative of climate positive), stellen een extra eis. U moet dan concreet kunnen aantonen dat uw bedrijf over een redelijke capaciteit en een onderbouwde methodiek beschikt om die toezegging of dat doel te halen. Zie het ICC Framework for Environmental Marketing Communications voor meer informatie.
-
Stel een multidisciplinair comité in: Dit geldt vooral voor middelgrote bedrijven. Neem er vertegenwoordigers in op uit relevante onderdelen van het bedrijf, zoals operations, financiën, HR, marketing en inkoop. Zij stemmen plannen af, delen updates, bespreken de voortgang, werken samen en pakken knelpunten aan.
-
Ontwikkel een actieplan: Benoem duidelijke initiatieven, stappen, termijnen en verantwoordelijkheden, zodat de route en de prioriteiten helder zijn.
-
Wijs middelen toe: Zorg dat uw duurzaamheidsplannen niet blijven liggen door er voldoende tijd en aandacht voor vrij te maken, bijvoorbeeld via een ESG- of duurzaamheidsmanager en aanjagers in relevante onderdelen van het bedrijf.
-
Bepaal KPI’s: Kies meetbare indicatoren om de voortgang te volgen, zowel van de uitvoering als van de duurzaamheidsresultaten.
-
Volg en beoordeel de voortgang: Toets regelmatig of u uw doelen haalt, vier successen, pak knelpunten aan en stel uw aanpak bij waar dat nodig is.
-
Leer via netwerken van vakgenoten: Sluit u aan bij relevante initiatieven om contact te leggen met vakgenoten, op de hoogte te blijven van nieuwe best practices en samen te werken aan gedeelde uitdagingen.

ICC is de gezamenlijke stem van de reële economie.
Met een unieke combinatie van belangenbehartiging, oplossingen en standaardisatie komt de International Chamber of Commerce (ICC) op voor de behoeften van grote en kleine bedrijven bij het nemen van wereldwijde beslissingen. Daarnaast maakt ze gebruik van de kennis van de private sector om oplossingen te leveren waarmee we onderling verbonden uitdagingen omzetten in kansen voor iedereen.
