Het grotere geheel van arbitrage
Tom Scott
3 mrt 2026
Het grotere geheel van arbitrage
Een gesprek met Marc Krestin, Partner at Fieldfisher
Marc Krestin is advocaat geschillenbeslechting bij Fieldfisher en heeft ruim 18 jaar ervaring met internationale procesvoering en arbitrage. Hij werkte in Nederland en Frankrijk en richtte zich in zijn loopbaan op complexe grensoverschrijdende geschillen, met arbitrage als bijzonder aandachtsgebied.
Marc groeide internationaal op, in Duitsland, Zwitserland, Nederland en Frankrijk, en ziet arbitrage als een natuurlijk verlengstuk van die achtergrond. ‘Het is van nature mondiaal’, legt hij uit, ‘en het vraagt om cultureel bewustzijn en om kennis van internationaal recht, economie en geopolitiek.’
Welke rol speelt arbitrage volgens u vandaag de dag bij het versterken van vertrouwen en continuïteit in het internationale bedrijfsleven?
Arbitrage ondersteunt vertrouwen en continuïteit. Zij zet daarmee een deel van de onzekerheid waarmee bedrijven gedurende hun bestaan te maken kunnen krijgen om in afdwingbare beslissingen. Arbitrage geeft bedrijven zekerheid en een definitief einde aan een geschil, zodat zij verder kunnen met hun kernactiviteiten.
In het grensoverschrijdende handelsverkeer hechten bedrijven aan voorspelbaarheid, neutraliteit en afdwingbaarheid. Arbitrage biedt die alle drie. Voorspelbaarheid betekent niet dat u de uitkomst kunt voorzien, maar wel dat u een eindbeslissing krijgt waartegen in beginsel geen hoger beroep openstaat. Dat geeft partijen een punt achter de zaak. Er is ook een gevoel van voorspelbaarheid doordat partijen doorgaans invloed hebben op de keuze van de arbiter(s).
Neutraliteit is een tweede hoeksteen. Arbitrage maakt het mogelijk geschillen te beslechten in een neutraal forum, vaak met beslissers die geen band hebben met het rechtsstelsel van een van beide partijen. En afdwingbaarheid is misschien wel de grootste kracht van arbitrage. Op grond van het Verdrag van New York kunnen arbitrale vonnissen in ruim 170 landen ten uitvoer worden gelegd. Die wereldwijde afdwingbaarheid reikt veel verder dan wat gerechtelijke uitspraken doorgaans bieden buiten regionale kaders zoals de EU.
Waar ziet u de grootste kloof tussen de verwachtingen van het bedrijfsleven en de juridische werkelijkheid als het om arbitrage gaat?
De grootste kloof zit tussen verwachtingen over snelheid en kosten enerzijds en de eisen van een eerlijk proces anderzijds. Bedrijven willen hun geschillen begrijpelijkerwijs snel en zo goedkoop mogelijk beslecht zien. Arbitrage is echter gebouwd op beginselen van eerlijkheid en zorgvuldige procesvoering. Daardoor kan de procedure complexer, langduriger en duurder uitpakken dan partijen vooraf verwachten.
De keerzijde is dat deze grondige procedure leidt tot een goed gemotiveerde beslissing waarmee partijen verder kunnen, in plaats van een snelle oplossing waarbij één partij ontevreden achterblijft. Ook bestaat er soms een misverstand over ‘finaliteit’. Arbitrale vonnissen zijn in beginsel definitief, maar kunnen op beperkte gronden toch worden aangevochten.
Wat ziet u als de toegevoegde waarde van juist ICC-arbitrage?
De ICC geldt breed als de gouden standaard van institutionele arbitrage. Het is een van de bekendste en meest gebruikte arbitrage-instituten ter wereld. Een centraal onderscheid is de toetsing van vonnissen door het ICC Court. Elk vonnis wordt beoordeeld voordat het wordt uitgesproken. Dat mechanisme van kwaliteitscontrole is vrij uniek en maakt de procedure aanzienlijk robuuster.
De ICC beschikt daarnaast over zeer ervaren teams voor administratie en case management. Door het grote aantal zaken is de institutionele kennis en expertise omvangrijk. Het mondiale bereik is een ander voordeel. De ICC heeft toegang tot arbiters uit alle rechtsgebieden en sectoren, wat zorgt voor diversiteit én voor de benodigde lokale of technische expertise. Bovendien worden de ICC Rules regelmatig geactualiseerd en bieden ze instrumenten zoals versnelde procedures en spoedarbitrage, aansluitend op technologische en sectorale ontwikkelingen.
Als u Nederlandse bedrijven die in 2026 internationale contracten sluiten één advies mocht geven, wat zou dat zijn?
Behandel de geschillenclausule niet als standaardtekst. Stel haar zorgvuldig op, met oog voor de specifieke zakelijke relatie en de geopolitieke context. Denk aan risico’s bij tenuitvoerlegging, de keuze van de plaats van arbitrage, het toepasselijke recht, de procedureregels en onvoorziene omstandigheden.
Te vaak worden geschillenclausules op het laatste moment gekopieerd en geplakt. Zodra er een geschil is, is het meestal te laat om het eens te worden over de manier van beslechten. Het is veel beter om goede afspraken te maken zolang de relatie nog gezond is. De keuze voor een gerenommeerd instituut, een arbitragevriendelijke plaats van arbitrage en deugdelijk juridisch advies kunnen doorslaggevend zijn.
Hoe kunnen arbiters, externe advocaten en bedrijfsjuristen effectiever samenwerken?
Arbitrage is weliswaar een procedure op tegenspraak, maar alle stakeholders hebben hetzelfde doel: een eerlijke, efficiënte en effectieve beslechting van het geschil. We zouden arbitrage misschien vaker moeten benaderen met de blik van een projectmanager. Dat betekent: termijnen nakomen, focussen op wat er echt toe doet, onnodig lange processtukken vermijden en samen werken aan een efficiënte procedure.
Culturele verschillen maken het complexer, maar ze maken arbitrage ook tot een interessant en plezierig vakgebied. Het is essentieel dat arbiters en advocaten die verschillen overbruggen en een procedure inrichten die beide partijen kunnen begrijpen en accepteren.
Welke trends en ontwikkelingen bepalen de arbitragepraktijk in de komende 5–10 jaar?
Een aantal ontwikkelingen staat al voor de deur. Ten eerste blijft het aantal geschillen groeien in sectoren als technologie, life sciences, energie en financiële dienstverlening – en dan vooral fintech en digitale activa. De opkomst van digitale valuta, kunstmatige intelligentie en datagedreven bedrijfsmodellen levert nieuwe soorten geschillen op.
Ten tweede wordt arbitrage steeds digitaler en interdisciplinairder. Zaken vragen naast juridische kennis ook om technische expertise op het gebied van engineering, data science of opkomende technologieën.
Ten derde nemen geschillen over ESG en klimaat waarschijnlijk toe. Veel van die zaken komen nu nog bij de overheidsrechter, maar steeds meer contracten bevatten een arbitragebeding. Daardoor krijgt arbitrage vaker te maken met green finance, greenwashing en klimaatclaims.
Geopolitieke versplintering is een andere grote factor. Sancties, handelsbeperkingen, invoerheffingen en geschillen met staatsbedrijven blijven het arbitragelandschap bepalen.
Tot slot zien we meer getrapte geschillenclausules die arbitrage combineren met mediation, bindend advies of onderhandeling. Arbitrage wordt steeds vaker onderdeel van een bredere toolkit voor geschillenbeslechting.
Welk advies zou u uw jongere zelf geven aan het begin van een loopbaan in arbitrage?
Maak bewuste en strategische loopbaankeuzes. Arbitrage is een competitief en internationaal aantrekkelijk vakgebied. Zoek kansen om praktijkervaring op te doen. Leer van ervaren vakgenoten. Beheers de feiten; arbitrage draait uiteindelijk om het dossier tot in detail kennen. Ook netwerken is cruciaal. Arbitrage is mensenwerk. De spelers kennen – arbiters, advocaten en vertegenwoordigers van instituten – is belangrijk voor uw ontwikkeling én om op de hoogte te blijven.
Bovenal: beschouw het leerproces nooit als vanzelfsprekend en verdiep u volledig in het vak.
Marc Krestin
Advocaat gespecialiseerd in internationale geschillenbeslechting
Partner bij Fieldfisher
