Beleidsonzekerheid kostte bedrijven 202 miljard dollar in 2025 – en voor 2026 staat er meer op het spel

Beleidsonzekerheid kostte bedrijven 202 miljard dollar in 2025 – en voor 2026 staat er meer op het spel

Een nieuw rapport van ICC en Oxford Economics zet een prijskaartje op beleidsvolatiliteit. Het kwantificeert voor het eerst de impact daarvan op de reële bedrijfsinvesteringen in de grootste economieën ter wereld – en de waarde van voorspelbaarheid zelf.

Als de politieke omgeving instabiel is, doet het bedrijfsleven wat het moet doen: het wacht af. Besturen stellen kapitaalprojecten uit, beslissingen over de supply chain schuiven op, het aannemen van personeel stokt en de kosten stapelen zich op. ICC en Oxford Economics hebben nu een prijskaartje aan dat patroon gehangen. In een nieuw rapport uit april 2026 schatten zij de kosten voor bedrijven op ongeveer 202 miljard dollar aan verloren of uitgestelde investeringen in tien grote economieën. Dat komt overeen met 0,2 procent van het mondiale bbp. Die kosten komen voort uit de sterke toename van de mondiale economische beleidsonzekerheid in 2025. Die werd vooral gedreven door de volatiliteit van het handelsbeleid, met als hoogtepunt het tariefpakket van ‘Liberation Day’ in april 2025.

Het bedrag is op zichzelf al groot. Het is hoger dan het volledige defensie-inkoopbudget van de Verenigde Staten voor FY2025 (ongeveer 167 miljard dollar). Het is meer dan het dubbele van de wereldwijde kapitaaluitgaven van Alphabet, het moederbedrijf van Google, in een jaar van razendsnelle AI-gedreven groei. En het is een voorzichtige schatting: zij omvat alleen de directe, meetbare impact op de reële bedrijfsinvesteringen, waarbij andere factoren gelijk worden gehouden.

De omvang van de onderliggende schok was zelf ongekend. De Global Economic Policy Uncertainty Index bereikte in 2025 het hoogste niveau ooit gemeten, hoger dan tijdens de mondiale financiële crisis en de eerste fase van de COVID-19-pandemie. De schade was ongewoon breed: in alle tien economieën uit de steekproef daalden de reële bedrijfsinvesteringen. Het gaat om Brazilië, Canada, China, de EU-4 (Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje), India, Japan, Mexico, Zuid-Korea, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, samen goed voor ongeveer 70 procent van het mondiale bbp. In de hele steekproef groeiden de investeringen in 2025 met slechts 0,4 procent. Zonder de onzekerheidsschok was de groei waarschijnlijk ruim vier keer zo hoog geweest: 1,9 procent.

Het geografische patroon is leerzaam. Mexico en Canada werden relatief het hardst geraakt: de investeringen lagen daar 6,8 procent en 5,3 procent onder het contrafeitelijke pad. Die verliezen zijn vergelijkbaar met een aanzienlijk deel van de krimp tijdens de mondiale financiële crisis en de COVID-19-pandemie. De Verenigde Staten leden het grootste absolute verlies, ongeveer 74 miljard dollar, al maskeerde een krachtige AI-gedreven investeringsgolf de onderliggende rem in de totaalcijfers. Zuid-Korea kreeg tegelijk te maken met een binnenlandse constitutionele crisis en toenemende Amerikaanse handelsdruk; de investeringen lagen er 2,9 procent onder het contrafeitelijke niveau. Het Verenigd Koninkrijk werd het minst geraakt, dankzij een economie die sterker op diensten leunt en minder blootstaat aan het Amerikaanse handelsbeleid.

Voor 2026 staat er nog meer op het spel. Het rapport werkt twee scenario’s uit. In een ongunstig scenario – een nieuwe onzekerheidsschok van historische omvang die in het tweede kwartaal van 2026 alle tien economieën treft – kunnen de reële bedrijfsinvesteringen met 2,7 procent dalen, ofwel ruwweg 380 miljard dollar. Dat staat gelijk aan 100 procent van de directe buitenlandse investeringen die in 2025 naar Noord-Amerika stroomden. In een gunstig scenario, waarin de beleidsduidelijkheid terugkeert, kunnen de investeringen met 1,8 procent stijgen, ofwel 252 miljard dollar. Het verschil tussen beide uitkomsten, meer dan 630 miljard dollar, is in feite de waarde van beleidsduidelijkheid.

De beleidsconclusie van het rapport is bewust niet-partijgebonden. Om de kosten van onzekerheid te verlagen hoeven beleidsmakers geen specifieke richting te kiezen. Wat nodig is, is duidelijkheid, consistentie en voorspelbaarheid in de manier waarop besluiten worden vormgegeven, gefaseerd en gecommuniceerd. In de woorden van de auteurs: ‘De manier waarop overheden en internationale instellingen omgaan met de onzekerheid rond hun besluiten, is mogelijk net zo belangrijk als die besluiten zelf.’

Voor Nederlandse bedrijven die internationaal actief zijn, is de conclusie concreet. Voorspelbaarheid is van een politiek ideaal een balanspost geworden: iets wat actief moet worden beheerd, gevolgd en waar mogelijk verdedigd. ICC Netherlands blijft pleiten voor beleidsstabiliteit, zowel in het mondiale handelsdebat als in de kanalen waar regels worden gemaakt en het Nederlandse bedrijfsleven vertegenwoordigd is.

Lees het volledige rapport →

Lees de samenvatting →

Voor meer informatie over de modellering of om de bevindingen te bespreken kunt u contact opnemen metMelanie Laloumvan ICC.