Joint ICC Arbitration Day: belangrijkste inzichten

Joint ICC Arbitration Day

Belangrijkste inzichten

HOOGTEPUNTEN VAN HET TOT NU TOE ‘MEEST MOEDIGE EN VOORUITSTREVENDE’ GEZAMENLIJKE ICC-EVENEMENT

De Joint ICC Arbitration Day werd georganiseerd door ICC Belgium, ICC France, ICC Netherlands en ICC Germany. Advocaten, bedrijfsjuristen en leden van het ICC Court kwamen er samen voor een snelle rondgang langs de stand van de internationale arbitrage – en langs de richting die zij inslaat. Van opgewekte openingswoorden tot openhartige inzichten van bedrijfsjuristen: de dag hield data, leerstuk en praktijk in evenwicht, met een duidelijk Europese focus.

De toon zetten

WELKOM DOOR DE VOORZITTERS VAN DE NATIONALE COMITÉS

Na een vriendelijke inleiding van Marco Schoups gaven de voorzitters van de vier nationale ICC-comités (Yves Herinckx, Marnix Leijten, Clément Fouchard en Glenn Baumgarten) de dag met energie en humor richting. De uitstekende Belgische jaargang 2025 aan uitspraken van het Hof van Cassatie zette de toon, Nederland grapte over een ‘vijandige overname’ van ICC Belgium en Duitsland belichtte zijn eeuwfeest en de – met applaus ontvangen – groeiende aanwezigheid van bedrijfsjuristen.

De grensoverschrijdende en vakoverstijgende opkomst onderstreepte het doel van het evenement: uiteenlopende stemmen samenbrengen die een gedeelde belangstelling voor arbitrage hebben.

ICC in cijfers

ZO MIN MOGELIJK STATISTIEK, MAAR WEL WAT ER KOMT

In een vooruitblikkende keynote wees Alexander Fessas, Secretary General van het ICC Court, erop dat ICC op het punt staat zijn 30.000e zaak te registreren. Op dit moment lopen er ongeveer 1.800 zaken. De caseload bestrijkt het hele spectrum – groot en klein, gewoon en versneld – maar blijft verankerd in Europa: de helft van de arbitrageplaatsen ligt daar en Parijs behoudt een opvallende rol.

Een aantal strategische toezeggingen sprong eruit. De regels worden nu vaker herzien; een nieuwe versie is voorzien voor 1 juni 2026. Voor 2026 staat verdere investering in Case Connect gepland, en een nieuw hearing centre in Parijs sluit aan bij de erkenning van ICC als meest gekozen instituut in recente onderzoeken. Over technologie was de boodschap pragmatisch: de tijd voor AI komt, maar niet zonder transparantie en richtsnoeren. Een ICC Task Force onderzoekt al het gebruik van AI door arbiters.

Een kijkje binnen het ICC Court

TOETSING, BELANGENCONFLICTEN EN MODERNISERING

Een panel van leden van het ICC Court (Rolf Trittmann, Dirk De Meulemeester, Marieke van Hooijdonk en Julien Fouret), onder leiding van Françoise Lefèvre, lichtte een tipje van de sluier op over de werkwijze van het Court.

Het Court telt 172 leden, 19 vicevoorzitters en één voorzitter. Het houdt toezicht op de benoeming, wraking en vervanging van arbiters, toetst arbitrale vonnissen en stelt honoraria vast. Die toetsing is vooral gericht op afdwingbaarheid. Deelnemers merkten op dat meer conceptvonnissen ter verbetering worden teruggestuurd – een teken van een strenge procedure. De geopolitiek heeft operationeel beperkt effect gehad, al doen zich wel gevoeligheden voor, zoals Russische anti-suit-dynamiek en beperkingen op de deelname van bepaalde nationale leden van het Court in specifieke zaken.

De doordringing buiten West-Europa wordt steeds sterker; het veranderende Chinese recht en de Chinese praktijk wijzen op meer openheid. Bij belangenconflicten kiest het Court bewust voor een stevige aanpak. Het aantal wrakingen blijft relatief laag (33 in 2024, waarvan 7 toegewezen) en er waren ongeveer 25 niet-bevestigingen.

We kregen ook inzicht in de opvallendste komende regelwijziging, samengevat als ‘the Terms of Reference are dead’. Verwacht daarnaast een volledig afscheid van papieren stukken, elektronische ondertekening van arbitrale vonnissen, strengere openbaarmakingsvereisten en een geleidelijke verhoging van de drempel voor de versnelde procedure, waarbij voor nieuwe zaken 4 miljoen wordt genoemd.

Arbitrage in een veranderende wereld

HET BREDERE PERSPECTIEF VAN DE EUROPESE COMMISSIE

Stephanie Leupold, Head of legal affairs and dispute settlement bij DG Trade van de Europese Commissie, plaatste arbitrage in een wereldeconomie die zich opnieuw instelt. Het beleid is verschoven van pure efficiëntie naar economische veiligheid, weerbaarheid van supply chains en strategische autonomie.

Zij benadrukte dat een geloofwaardige handhavingsarchitectuur nodig blijft. De beroepsinstantie van de WTO ligt nog altijd stil, maar de tijdelijke meerpartijenregeling voor beroep kent brede deelname en voldoet aan haar doel. Juristen, arbiters en wetenschappers blijven volgens haar onmisbaar voor een op regels gebaseerde handelsorde. Ook kwam het veranderende sanctiebeleid ter sprake, en wat dat betekent voor erkenning en tenuitvoerlegging.

Prioriteiten van bedrijfsjuristen

PRAGMATISME, VEILIGHEID EN WAARDE

Bedrijfsjuristen Glenn Baumgarten en Cyril Dumoulin brachten, onder leiding van moderator Julie Otjacques, een nuchtere blik vanuit de praktijk.

Zij staan achter arbitrage, maar hanteren vooral een ‘horses for courses’-benadering: ICC-arbitrage heeft de voorkeur, al hebben regionale arbitrage en overheidsrechters ook hun plaats. Gegevensbescherming en veiligheid spelen inmiddels mee bij de keuze van de arbitrageplaats; voorspelbare regimes worden gewaardeerd.

Digitalisering is blijvend en AI wordt omarmd – voorzichtig. Wie zich niet met AI bezighoudt, loopt het risico een vreemde te worden in het eigen team. Voor externe advocaten is de conclusie duidelijk: zet tools verantwoord in, lever kostenefficiëntie en houd menselijk toezicht in stand. Er bleek veel behoefte aan een beveiligd, door het instituut beheerd zaakplatform dat het indienen van stukken stroomlijnt, en zelfs aan tools voor document production en voorlopige beoordelingen.

Over kosten en uitkomsten was de boodschap pragmatisch: arbiters die de procedure efficiënt leiden – en die partijen helpen tot een schikking te komen waar dat verstandig is – worden gewaardeerd. Neem de maatstaf ter harte: ‘is het legaal, ethisch en verstandig’.

Over mediation liepen de meningen uiteen. In beginsel is het veelbelovend, maar zonder voorspelbaarheid kan het intern lastiger te verkopen zijn. Sommigen pleitten voor een bredere definitie van ‘winnen’, die ook commercieel optimale uitkomsten omvat. Een tip van financieel ingestelde deelnemers: geef geen arbitrale vonnissen af vlak voor de jaarafsluiting.

We sloten het eerste deel van de dag af met een bijdrage van Arnaud Nuyts. Hij merkte op dat arbitrage in een steeds complexere en onvoorspelbaardere wereld een cruciale rol speelt – en herinnerde ons eraan dat orde, rede en dialoog nog altijd tellen.

De rest van de avond…

VERDERE REFLECTIE IN THE MERODE

(De auteur bedankt ook de andere leden van het Belgische feestcomité, Julie Deré en Guillaume Croisant).

Lauren Rasking

Counsel

A&O Shearman