ICC Netherlands op het WTO Public Forum 2025 in Genève

Door Jasper van Schaik, Board Member, ICC Netherlands

Van 16 tot en met 18 september mocht ik ICC Netherlands vertegenwoordigen op het Public Forum van de Wereldhandelsorganisatie in Genève. Dit is de grootste handelsbijeenkomst ter wereld, met ruim 4.500 deelnemers, op een moment dat de wereldhandel ingrijpend verandert.

Het multilaterale handelssysteem van de WTO heeft enorme voordelen opgeleverd op het gebied van voorspelbaarheid en vertrouwen. Toch staat het nu ernstig onder druk en moet het zich met spoed aanpassen. Dat is al langer zichtbaar, maar in 2025 is de urgentie duidelijker dan ooit. Nog altijd verloopt 72 procent van de wereldhandel volgens WTO-voorwaarden, maar een jaar geleden was dat nog 80 procent – een scherp signaal van erosie.

Van verschuivende geopolitieke verhoudingen tot snelle digitale transformatie: het is duidelijk dat een gemoderniseerd en gedigitaliseerd handelssysteem geen keuze meer is, maar noodzaak. We hebben een samenhangend kader nodig voor digitale handelsregels die aansluiten bij de werkelijkheid van vandaag en vooruitlopen op die van morgen.

Bij ICC zijn wij ervan overtuigd dat het multilaterale handelssysteem een onmisbare motor van gedeelde welvaart blijft. Terechte zorgen over het aanpassingsvermogen van de WTO moeten worden aangepakt, maar tactische unilaterale handelsdeals zijn geen alternatief. Fragmentatie en ‘quick fixes’ dreigen de kosten en de onzekerheid te vergroten, vooral voor het mkb, en brengen zo de deelname van deze bedrijven aan mondiale waardeketens in gevaar.

Daarom moeten WTO-leden zich geloofwaardig binden aan hervorming en aan moderne regels voor thema’s als digitale handel, AI en duurzaamheid. ICC zorgt ervoor dat de stem van het bedrijfsleven, de stem van degenen die de handel mogelijk maken, wordt gehoord.

ICC Chair Philippe Varin onderstreepte dit tijdens het hoofdpanel van het Forum met een krachtige boodschap: het vertrouwen, de basis van de wereldhandel, brokkelt af. Zonder snelle hervorming nemen de risico’s verder toe en betaalt het mkb de hoogste prijs. De WTO moet wendbaarder worden. Zijn oproep was helder:

1. Blaas het multilaterale systeem nieuw leven in en moderniseer het bestuur van de WTO, inclusief hervorming van de consensusregels waarmee één lid de voortgang kan blokkeren.

2. Ontwikkel een nieuw playbook dat past bij de wereld van vandaag. Herstel het mechanisme voor geschillenbeslechting, dat al te lang niet volledig functioneert. Ons ICC-arbitragesysteem kan daarbij als inspiratie dienen.

3. Zorg dat het bedrijfsleven een sleutelrol speelt en vanaf het begin aan tafel zit, niet langs de zijlijn.

   
   

Varin benadrukte ook dat de toekomst van de handel steeds meer zal afhangen van tools. AI kan de wereldhandel bijvoorbeeld tegen 2040 met maximaal 40 procent laten groeien bovenop de huidige prognoses, vooral door lagere handelskosten, hogere productiviteit en nieuwe exportmogelijkheden. Ook in handelsoperaties biedt AI groot potentieel: voorspellend risicobeheer, analyses van vraag en aanbod, berekening van tarieven en heffingen, en douanedocumentatie.

Een ander cruciaal instrument is de digitalisering van documenten voor grensoverschrijdende handel, die dringend versnelling nodig heeft. ICC Netherlands werkt hieraan samen met de Global Alliance for Trade Facilitation en boekt al resultaat met de digitalisering van fytosanitaire certificaten – een essentiële stap naar snellere en veiligere grensprocessen. De volgende stap is meer handelsdocumenten in meer landen digitaliseren, met tastbaar voordeel voor het bedrijfsleven.

Vooruitkijkend wordt de volgende WTO-ministersconferentie, het hoogste besluitvormende orgaan van de WTO, bepalend. Deze conferentie staat gepland op 26–29 maart 2026 in Kameroen en kan bindende besluiten nemen over alle onderwerpen die onder de multilaterale handelsakkoorden vallen. Elk lidland, ook Nederland, is er op ministerieel niveau vertegenwoordigd, meestal door de minister voor Buitenlandse Handel.

Het is van groot belang dat de stem van het bedrijfsleven wordt gehoord. ICC Netherlands werkt de komende maanden samen met VNO-NCW om input op te halen bij het Nederlandse bedrijfsleven en die te laten doorklinken in de gesprekken richting deze cruciale ministersconferentie.

Neemt u gerust nu al rechtstreeks contact op met mij of met Laure Jacquier, Director General van ICC Netherlands.