De handelsoorlog ontleed:
de reactie, nieuwe cijfers
en voorzichtig optimisme

De onzekerheden waarmee de wereldhandel nu te maken heeft, zijn bekend. Wij wilden verder kijken en achterhalen hoe het internationale bedrijfsleven moet reageren op de handelsoorlog van president Trump. Daarom namen we contact op metChris Southworth, secretaris-generaal van ICC United Kingdom. Hieronder staan onze belangrijkste inzichten uit dit gesprek.

De huidige situatie

‘Op macroniveau is dit een versnelling van een verandering in de wereldorde van epische omvang. Vanuit zakelijk oogpunt is de VS volstrekt chaotisch. Niemand weet wat er van de ene dag op de andere gebeurt. Het is bijna een onmogelijke omgeving om zaken te doen.’

Het is erg, maar niet zó erg…

‘Vergeet niet dat de VS slechts 13 procent van de wereldhandel vertegenwoordigt. We moeten ons richten op de overige 87 procent van het wereldhandelssysteem, dat geen handelsoorlog wil. Wij willen het multilaterale systeem voortzetten en steunen, en de handelsstromen op gang houden. En in de scheepvaart is het contrast nog groter. De VS heeft slechts 0,6 procent van de wereldwijd geregistreerde schepen onder zijn vlag: een minieme fractie van het mondiale systeem. De VS kan iedereen ontwrichten, maar kan de handel niet ontmantelen. Het belangrijkste is nu hoe de rest van de wereld reageert.’

De noodzakelijke reactie

‘We moeten als mondiale gemeenschap de handen ineenslaan. Alle regionale blokken – de B-20, de EU, Afrika, de CPTPP, het Gemenebest. Als we van reactief naar proactief bewegen, verandert de manier waarop we handeldrijven volgens mij ingrijpend. Europa en China kunnen op eigen benen staan. Het gaat hier vooral om de rol van de ‘middenmachten’ – landen als Japan, Singapore, het Verenigd Koninkrijk, Australië en Canada – die samen met opkomende markten de schade zo veel mogelijk moeten beperken. Juist dan is multilaterale dialoog zo belangrijk bij handelshervorming.’

En die reactie is al gaande

‘De meest recente cijfers van CIPS [de mondiale organisatie van inkoopmanagers] laten zien wat we op bedrijfsniveau al waarnemen. 35 procent van de inkoopmanagers betrekt producten inmiddels buiten de VS. Dat zijn heel veel bedrijven die hun handelsstromen omleggen. De grote verliezer is de VS, niet de rest.’

Brexit-déjà vu

‘Hier in het Verenigd Koninkrijk hebben we een déjà vu. Bij ons was dat de brexit; wat we nu in de markt zien, is precies hetzelfde. Inkoopmanagers sloegen het Britse vasteland over en gingen rechtstreeks naar Europa – zo past het bedrijfsleven zich nu eenmaal aan. Het verschil is dat de huidige situatie een uitvergroting daarvan is: de schaal is totaal anders.’

Het belang van wendbaarheid (die digitalisering biedt)

‘In deze uiterst onvoorspelbare handelsomgeving, waarin tarieven komen en gaan, moeten bedrijven wendbaar zijn. En bedrijven die digitaal zakendoen, zijn wendbaarder. Zij kunnen sneller inspelen op veranderingen en goederen en geld sneller verplaatsen, met de transparantie die zij in de supply chain nodig hebben. Wat ons betreft is de huidige situatie de katalysator voor de digitalisering van de handel. Bedrijven moeten kosten en risico’s verlagen en tegelijk wendbaarder en veerkrachtiger worden. Digitalisering is de gereedschapskist die zij daarvoor nodig hebben.’

Een (voorzichtig) optimistische afsluiting

‘Dit is uiteraard een zeer lastige situatie. Maar het is ook gewoon een onderdeel van verschuivende mondiale politiek en een veranderende wereldorde. Het is triest om te zien wat de VS doet, maar de wereld gaat door en het bedrijfsleven past zich aan. Tegelijk is dit een enorme kans voor de rest van ons om de zaken echt op orde te krijgen en de manier waarop we handeldrijven te heroverwegen. We moeten onze internationale betrekkingen versterken, onze exportmarkten verbreden en de handel in hoog tempo digitaliseren. Laten we de kansen die voor ons liggen grijpen en benutten. Op de lange termijn komen we er sterker uit.’