Wat het bedrijfsleven kan meenemen uit de eerste onderhandelingsrondes over de UN Tax Framework Convention

Wat is de UN Tax Framework Convention en waarom is die van belang voor het bedrijfsleven?

De onderhandelingen over een United Nations Framework Convention on International Tax Cooperation kunnen de grondslagen van de internationale belastingheffing opnieuw vormgeven. Dat heeft uiteraard gevolgen voor het bedrijfsleven. Voorspelbare en economisch verantwoorde belastingregels zijn essentieel voor grensoverschrijdende handel en investeringen.

Als de institutionele vertegenwoordiger van bedrijven wereldwijd en als permanent waarnemer bij de Verenigde Naties is ICC bij dit hele proces betrokken. Wij pleiten voor een stelsel dat bedrijven de stabiliteit biedt die zij nodig hebben voor groei en duurzame ontwikkeling.

Wie stuurt de gesprekken en wat is de routekaart?

Het Intergovernmental Negotiating Committee (INC) leidt dit proces. De onderhandelingen bouwen voort op jarenlange belangenbehartiging door ontwikkelingslanden en op de afspraken in de Addis Ababa Action Agenda uit 2015. Die agenda riep op tot inclusieve besluitvorming in het internationale belastingbeleid en tot meer middelen voor de 2030 Agenda.

Begin 2024 onderhandelde een ad-hoccomité van de VN over de Terms of Reference voor dit proces. Daarin staan de reikwijdte, de doelen en het tijdpad. Cruciaal is dat de TOR ook het besluit bevatten om twee vroege protocollen op te stellen, parallel aan de Framework Convention zelf. De onderhandelingen lopen volgens de planning van 2025 tot 2027. De definitieve tekst – inclusief beide protocollen – wordt naar verwachting uiterlijk in het najaar van 2027 aan de Algemene Vergadering van de VN voorgelegd.

De Framework Convention legt algemene beginselen en mechanismen voor internationale fiscale samenwerking vast. De protocollen gaan specifiek overgrensoverschrijdende belastingheffing op diensten(op basis van bepalingen uit de artikelen 12A, 12B en 12AA van de VN-modelverdragen) en overhet voorkomen en beslechten van belastinggeschillen.

In augustus 2025 vonden de eerste twee inhoudelijke onderhandelingssessies plaats. Daaraan voorafgaand verschenen issue notes over de Framework Convention en over de twee vroege protocollen, en volgde een openbare consultatie. ICC diende daarvoor de volgende bijdragen in:

• ICC-reactie op de issue notes over de Framework Convention

• ICC-reactie op het vroege protocol over grensoverschrijdende belastingheffing op diensten

• ICC-reactie op het vroege protocol over het voorkomen en beslechten van belastinggeschillen

Besprekingen in week 1

Week één in New York ging over de eerste verplichtingen die in de Framework Convention moeten komen: een eerlijke verdeling van heffingsrechten, het voorkomen en beslechten van geschillen en duurzame ontwikkeling. Ook kwam de behoefte aan administratieve samenwerking aan bod. De meeste landen gaven de voorkeur aan verplichtingen op hoofdlijnen. Enkele landen wilden eerst overeenstemming over de onderliggende beginselen.

Er liggen nog cruciale ontwerpvragen. Zo is onduidelijk of het nieuwe stelsel gaat werken als een multilateraal instrument (vergelijkbaar met het OESO-MLI) of meer als het recente Fast-Track-instrument van het VN-comité van belastingexperts. Het werk gaat verder in bijeenkomsten die alleen voor lidstaten toegankelijk zijn.

Besprekingen in week 2

In week twee stonden de vroege protocollen centraal.

• Protocol over grensoverschrijdende belastingheffing op diensten: de gesprekken gingen over bronbelastingen op bruto- en nettobasis, nexusregels zonder vereiste van fysieke aanwezigheid, de gegevens die nodig zijn om dienstverlening te verifiëren en geschillenbeslechting. Ook werd verwezen naar het onlangs aangenomen artikel 12AA van het VN-modelverdrag. Dat artikel verandert de belastingheffing op grensoverschrijdende diensten ingrijpend en schrijft heffing op brutobasis voor zonder enige fysieke aanwezigheid. Daarnaast kwamen digitaledienstenbelastingen en vergelijkbare maatregelen in landen als Frankrijk, Nigeria en Colombia ter sprake.

• Protocol over het voorkomen en beslechten van belastinggeschillen: de gesprekken richtten zich op de lacunes in de bestaande mechanismen. Open punten waren de reikwijdte (geldt het protocol alleen voor geschillen rond de Framework Convention of voor alle grensoverschrijdende belastinggeschillen), de aanpak van zaken waarvoor geen verdrag bestaat en de vraag of belastingarbitrage wordt opgenomen.

Prioriteiten van ICC in de belangenbehartiging

• Opname van de rechten van belastingplichtigen in de beginselenvan de Framework Convention, om fiscale zekerheid te waarborgen naast onder meer het recht om te worden gehoord, het recht op een eerlijke behandeling en het recht op vertrouwelijkheid.

• Het belang van economische analyse om te toetsen of oplossingen werkelijk effectief zijnen geen belemmering vormen voor handel en investeringen, zoals bronbelastingen op brutobasis. Belastingbeleid zou grensoverschrijdende handel en investeringen moeten bevorderen die werkgelegenheid en duurzame economische groei opleveren, en zou geen drempel moeten opwerpen.

• Duidelijkheid over de verhouding tot bestaande belastingverdragen en andere multilaterale oplossingen.

• Het belang van het voorkomen van geschillen (bijvoorbeeld via cooperative compliance en en advance pricing agreements) en het zorgen voor effectieve en efficiënte mechanismenwanneer er wel geschillen ontstaan (bijvoorbeeld bindende arbitrage).

• Doorlopende dialoog tussen overheden en het bedrijfsleven, die praktijkervaring en inzichten kunnen delen.

Meer informatie of meedenken over het ICC-standpunt bij de UN Tax Framework Convention

ICC neemt deel aan de volgende onderhandelingssessie van 10–21 november 2025 in Nairobi, Kenia. Wilt u meer weten over de onderhandelingen, de mogelijke gevolgen voor het bedrijfsleven of over deelname aan het werk van de ICC Global Tax Commission? Neem dan contact op met Luisa Scarcella (Global Policy Lead – Taxation and Trade) viaLuisa.SCARCELLA@iccwbo.orgen Vidusshi Singh (Policy Advisor – Banking and Tax) viaVidusshi.SINGH@iccwbo.org.