Verder dan het contract: inzichten van het ICC NL Dispute Resolution Forum 2025

Verder dan het contract:

de menselijke kloof overbruggen in interculturele B2B-geschillen

Wat gebeurt er als contracten botsen met cultuur?

Tijdens hetICC Dispute Resolution Forum, dit jaar gehost doorA&O Shearman Netherlands, onderzochten specialisten hoe menselijk gedrag en emotionele intelligentie de manier veranderen waarop bedrijven wereldwijd conflicten aanpakken.

Ondanks de steeds complexere juridische kaders voor de internationale handel waren de sprekers het eens over een fundamenteel gegeven: conflicten komen zelden voort uit het contract zelf, maar uit de relaties die eraan ten grondslag liggen. Elk jaar wordt voor meer dan80 miljard USDaan internationale B2B-contracten aan arbitrage onderworpen; grensoverschrijdende geschillen groeientwee keer zo snel als de wereldhandel. Achter deze cijfers schuilt een menselijk verhaal – hoe mensen uit verschillende culturen vertrouwen opbouwen, behouden en soms verliezen.

Van juridische clausules naar menselijk begrip

Tijdens het forum kwamen drie kernthema’s naar voren die de geschillenbeslechting vandaag nog steeds bepalen.

1. Emoties spelen een beslissende rol bij zakelijke beslissingen.

ZoalsGideon Wilkinsin zijn keynote benadrukte, beïnvloeden cultuur en emotie zakelijke beslissingen al lang voordat een geschil ontstaat. Hoewel zakelijke onderhandelingen misschien rationeel lijken, bepalen factoren alsangst, vertrouwen en motivatievaak de uitkomst voordat enige juridische bepaling in beeld komt.

2. Een verschuiving naar pragmatische, relatiegerichte oplossingen.

In een paneldiscussie onder leiding vanMarnix Leijten(De Brauw Blackstone Westbroek), Ana Morales Ramos(Aramco Europe), Thijs Geesink(ABN AMRO Bank N.V.), enNathalie Laumans(Technip Energies)onderzochten hoe bedrijven in de praktijk kiezen tussen arbitrage, procederen en mediation.

Ze vergeleken de prioriteiten per sector:bankenhechten waarde aan afdwingbaarheid, rechtszekerheid en precedenten;industrie- en energiebedrijvenbenadrukken technische expertise, vertrouwelijkheid en het behoud van langetermijnrelaties.

De discussie wees op een geleidelijke verschuiving naarop belangen gebaseerde, coöperatieve benaderingenwaarmee partijen commerciële relaties kunnen beschermen en geschillen tegelijk efficiënt kunnen beslechten.

3. Clausules opstellen met helderheid en vooruitziende blik.

In haar sessie overhet opstellen van geschillenbeslechtingsclausules, Marieke Schaink(A&O Shearman)waarschuwde dat veel geschillen voortkomen uitonduidelijkheid, overmatige detaillering of copy-pasteclausulesdie de werkelijke dynamiek van meerpartijencontracten niet weergeven.

Zij riep praktijkjuristen op om:

1. Ervoor te zorgen dat dereikwijdtevan arbitrageclausules ruim genoeg is om te voorkomen dat samenhangende geschillen bij verschillende fora terechtkomen;

2. Dearbitragezetelzorgvuldig te kiezen; neutraliteit en een betrouwbaar juridisch kader voorkomen verrassingen op grond van de openbare orde; en

3. Voorzichtig te zijn met hetvooraf vastleggen van kwalificatie-eisen voor arbiters, omdat te enge criteria het aantal kandidaten beperken en vertraging veroorzaken. Haar kernboodschap:een goed opgestelde clausule moet de onderneming dienen, niet beperken.

4. Innovatie, AI en de toekomst van arbitrage

Aan het eind van de dag gingenAlexander Fessas (Secretary General, ICC Court) enMarieke van Hooijdonk(Vice President, ICC Court en onafhankelijk arbiter) in op de vraag hoeAI, versnelde procedures en herzieningen van het ICC Rules of Arbitrationde procedure moderniseren met behoud van een eerlijk proces.

Hun gesprek onderstreepte datinnovatie en eerlijkheid zich samen moeten ontwikkelen.

Een centrale boodschap van de dag was onmiskenbaar:zakelijke geschillen zijn niet louter juridische kwesties; ze zijn diep menselijk.

Inzicht in cultuur, communicatie en emotie is essentieel om ze te voorkomen en te beslechten.

Uitgelicht: The Truth About Cross-Cultural B2B Relationships

Deze thema’s sluiten aan bij ICC’s zesdelige onderzoeksreeks,The Truth About Cross-Cultural B2B Relationships, ontwikkeld doorICC, Jus Connect, enMcCann Worldgroup.

Op basis van inzichten van1.701 bedrijfsleidersin negen landen onderzoekt de reeks hoe cultuur, emotie en gedrag elke fase van internationaal zakendoen beïnvloeden.

Part 1: The human Connection 2024-05-icc-jc-mccann-truth-report-part1.pdf

Zakelijke aankoopbeslissingen hebben vaak een groter emotioneel gewicht dan keuzes van consumenten, omdat er grotere persoonlijke en professionele risico’s aan verbonden zijn. Succes hangt niet alleen af van heldere contracten, maar ook van empathie en nieuwsgierigheid. Die helpen om culturele nuances te doorgronden en vertrouwen op te bouwen, waardoor afspraken uitgroeien tot duurzame partnerschappen waarin de mens centraal staat.

Part 2: The Emotional Rollercoaster 2024-10-icc-template-truth-report-part2.pdf

Het onderzoek schetst het emotionele verloop van B2B-samenwerking, van aanvankelijk optimisme tot de druk van een conflict. Een houding die wordt aangeduid als ‘FOMU’ (Fear of Messing Up) brengt organisaties ertoe contracten onnodig ingewikkeld te maken en het belang van relaties te verwaarlozen.

Part 3: Contracts and Culture 2024-10-truth-report-part3.pdf

Markten kijken heel verschillend naar contracten: sommige zien ze als strikte verplichtingen, andere als kaders voor samenwerking. Wie deze perspectieven verkeerd inschat, kan ongemerkt geschillen veroorzaken.

Part 4: Trust, Transparency & Technology icc-2024-12-truth-report-part-4.pdf

Technologie verbetert de efficiëntie, maar kan transparantie of emotionele intelligentie niet vervangen. In hybride omgevingen kunnen subtiele misverstanden over toon of hiërarchie het vertrouwen ondermijnen.

Part 5: The Future of Collaboration icc-2024-12-truthreport-part5.pdf

Om geschillen effectief te voorkomen, is het essentieel dat juridische, compliance- en commerciële teams vanaf het begin samenwerken en niet pas wanneer er conflicten ontstaan.

Part 6: One Size Doesn’t Fit All 2025-04-truthreport-part6_V3-one-size-doesnt-fit-all.pdf

Culturele diversiteit overstijgt geografische grenzen. Het onderzoek onderscheidt vier mondiale archetypen: Strategic Balancer, Pragmatic Realist, Decisive Custodian en Innovative Explorer. Nederland springt eruit als Strategic Balancer, met pragmatisme, transparantie en directheid als kenmerken.

Onderzoek en praktijk verbinden

Sprekers op het forum bevestigden de onderzoeksbevindingen: geschillen ontstaan vaak dooremotionele afstand of culturele misafstemmingen niet door gebrekkige clausules.

De ‘FOMU” — Fear of Messing Up– houding die in het onderzoek is vastgesteld, weerspiegelt de contractpraktijk waarin risicomijding de flexibiliteit belemmert. Nederlandse bedrijfsjuristen benadrukten het belang vanvroege betrokkenheid van legal- en complianceteamsen van bruggen bouwen tussen technische, commerciële en juridische functies.

Uiteindelijk wezen zowel het forum als het onderzoek opadaptief leiderschapals succesfactor: inzicht in gedragsarchetypen helpt teams om Nederlandse directheid in balans te brengen met interculturele sensitiviteit.

Praktische lessen voor Nederlandse in-house teams

Geschillen voorkomen begint lang voordat een conflict ontstaat.

Om wrijving te beperken:

• Maak uw geschillenstrategie weer menselijk; emoties en cultuur bepalen elke fase van een deal.

• Stel geschillenclausules op als instrumenten voor helderheid en samenwerking; betrek de leiding vroeg en stem af op de werkelijke risico’s van het project.

• Stem juridische, compliance- en commerciële functies vanaf het begin op elkaar af.

• Pas communicatiestijlen aan op de archetypen van uw partners en breng Nederlandse directheid in balans met mondiale nuance.

• Gebruik technologie verstandig: AI ondersteunt efficiëntie, maarvertrouwen blijft afhangen van menselijk inzicht.

Verder lezen

• 🎧 Podcast:Beluister inzichten uit het forum op Spotify, Apple Podcasts en Amazon Music:

  • Spotify:https://bit.ly/4pdCU8Y

  • Apple Podcasts:https://apple.co/4pui6KH

  • Amazon Music:https://amzn.to/4gbWP3X

• 📄 Whitepaperreeks:Verdiep u in het onderzoek naar interculturele B2B-relaties via de volledige zesdelige reeks:‘The Truth about Cross-Cultural B2B Relationships’