ICC Decision Tree

De keuze voor de juiste vorm van geschillenbeslechting in uw contract is een belangrijke beslissing. Deze beslisboom helpt u bepalen of arbitrage of een gerechtelijke procedure beter past bij uw situatie. Daarbij spelen verschillende factoren een rol, zoals de vestigingsplaats van uw wederpartij, de tenuitvoerlegging, vertrouwelijkheid, flexibiliteit en kosten. Door de volgende vragen te beantwoorden, krijgt u een indicatie van welke methode het best bij uw contract zou kunnen passen.

Vraag 1

Als u een geschillenclausule in een contract opneemt, kunt u kiezen tussen arbitrage en een procedure bij de overheidsrechter. Een belangrijke factor bij die keuze is of uw wederpartij in Nederland is gevestigd.

Is uw wederpartij in Nederland gevestigd?

Als u deze vraag met ja beantwoordt, is de Nederlandse rechter meestal bevoegd, ook zonder forumkeuzebeding voor de Nederlandse rechter. U wordt nu verwezen naar vraag 7 om na te gaan of er factoren zijn waardoor u toch voor arbitrage zou willen kiezen.

Antwoordt u nee op deze vraag, dan is het van belang waar uw wederpartij is gevestigd. U gaat door naar vraag 2.

Vraag 2

Als uw wederpartij buiten Nederland is gevestigd, is het van belang of deze partij binnen of buiten de EU zit.

Is uw wederpartij in de EU gevestigd?

Is uw wederpartij in de EU gevestigd, dan kan een uitspraak van een Nederlandse rechter in het land van uw wederpartij eenvoudig worden erkend en ten uitvoer gelegd. Omgekeerd geldt hetzelfde: een uitspraak van een rechter in het land van uw wederpartij kan ook in Nederland eenvoudig worden erkend en ten uitvoer gelegd. U wordt nu verwezen naar vraag 3.

Is uw wederpartij niet in de EU gevestigd, dan wordt een uitspraak van een Nederlandse rechter mogelijk niet eenvoudig erkend en ten uitvoer gelegd in het land van uw wederpartij. Omgekeerd geldt hetzelfde: een uitspraak van een rechter in het land van uw wederpartij wordt in Nederland mogelijk ook niet eenvoudig erkend en ten uitvoer gelegd. Dat hangt af van waar uw wederpartij is gevestigd. U gaat nu door naar vraag 4.

Vraag 3

Is uw wederpartij in de EU gevestigd, dan rijst de vraag of u er bezwaar tegen hebt om bij een geschil te procederen voor de rechter in het land van uw wederpartij.

Maakt het u uit of u bij een in de EU gevestigde wederpartij moet procederen voor een Nederlandse rechter of voor de rechter in het land van uw wederpartij?

Als u ertegen opziet om in het buitenland te procederen en uw wederpartij niet wil instemmen met procederen bij de Nederlandse rechter, kan arbitrage een aanvaardbaar alternatief zijn. Bij arbitrage kan het geschil worden behandeld op een neutrale locatie, door een neutraal scheidsgerecht en in het Engels (of in een andere taal die partijen verkiezen). U gaat nu verder met vraag 6.

Hebt u geen sterke voorkeur voor de plaats van procederen, ga dan naar vraag 7 om te zien of er andere redenen zijn om voor arbitrage te kiezen.

Vraag 4

Is uw wederpartij buiten de EU gevestigd, dan is van belang of uw wederpartij gevestigd is in IJsland, Noorwegen, Zwitserland, Mexico, Singapore of het Verenigd Koninkrijk.

Is uw wederpartij gevestigd in een van de genoemde jurisdicties?

Is uw wederpartij gevestigd in een van de genoemde rechtsgebieden, dan kan een uitspraak van een Nederlandse rechter daar eenvoudig worden erkend en ten uitvoer gelegd. Omgekeerd kan een uitspraak van een rechter in het land van uw wederpartij ook eenvoudig in Nederland worden erkend en ten uitvoer gelegd. U gaat nu door naar vraag 5.

Is uw wederpartij niet gevestigd in een van de genoemde rechtsgebieden, dan wordt een vonnis van een Nederlandse rechter mogelijk niet (eenvoudig) erkend en ten uitvoer gelegd in het land van uw wederpartij. Omgekeerd geldt hetzelfde: een uitspraak van een rechter in het land van vestiging van uw wederpartij is mogelijk ook niet eenvoudig te erkennen en ten uitvoer te leggen in Nederland. Een arbitraal vonnis kan daarentegen op grond van het Verdrag van New York wel eenvoudig worden erkend en ten uitvoer gelegd in het land van uw wederpartij. Meer dan 170 landen zijn partij bij dit verdrag. U wordt nu doorverwezen naar vraag 6.

Vraag 5

Wanneer uw wederpartij gevestigd is in IJsland, Noorwegen, Zwitserland, Mexico, Singapore of het Verenigd Koninkrijk [add states], rijst de vraag of u er bezwaar tegen heeft om bij een geschil te procederen voor de rechter in het land van uw wederpartij.

Als uw wederpartij in een van de genoemde landen gevestigd is, maakt het u dan uit of u moet procederen voor een Nederlandse rechter of voor de rechter in het land van uw wederpartij?

Als u bezwaar hebt tegen procederen in het buitenland en uw wederpartij niet wil instemmen met procederen bij de Nederlandse rechter, kan arbitrage een aanvaardbaar alternatief zijn. Het geschil kan dan op een neutrale locatie worden behandeld door een neutraal scheidsgerecht, in het Engels of in een andere taal die partijen verkiezen. U wordt nu verwezen naar vraag 6.

Als u er geen bezwaar tegen heeft om in het buitenland te procederen, gaat u naar vraag 7 om te zien of er andere redenen zijn om voor arbitrage te kiezen.

Vraag 6

In de meeste, zo niet alle jurisdicties zijn gerechtelijke procedures in beginsel openbaar en worden uitspraken gepubliceerd. In sommige jurisdicties is ook het procesdossier openbaar. Arbitrage geldt over het algemeen als vertrouwelijk. Zittingen zijn in elk geval niet openbaar en arbitrale vonnissen hoeven niet te worden gepubliceerd.

Vindt u het belangrijk dat een eventueel geschil met uw contractspartij vertrouwelijk wordt behandeld?

Wilt u dat uw geschil vertrouwelijk wordt behandeld, dan kan dat een reden zijn om voor arbitrage te kiezen. Kiest u voor ICC-arbitrage, dan is het raadzaam om in uw arbitragebeding vast te leggen dat het arbitrale vonnis niet wordt gepubliceerd. Volg de link voor meer informatie over de ICC Model Clause.

Vindt u het geen bezwaar dat de zitting openbaar is en dat het vonnis of de uitspraak wordt gepubliceerd? Dan kunt u ook kiezen voor een procedure bij de overheidsrechter, tenzij er andere redenen zijn om voor arbitrage te kiezen. Met de volgende vragen kunt u dit verder verkennen.

Vraag 7

Een gerechtelijke procedure verloopt meestal volgens strikte procesregels, met beperkte mogelijkheden om de procedure aan te passen aan de wensen van partijen. Arbitrage geeft partijen meer flexibiliteit: de procedure kan worden afgestemd op de eisen van de zaak en de wensen van partijen.

Vindt u het belangrijk dat u mogelijk meer invloed heeft op de manier waarop de procedure verloopt?

Vindt u het belangrijk dat u mogelijk meer invloed heeft op de manier waarop de procedure verloopt, dan kan arbitrage interessant voor u zijn.

Vindt u het niet belangrijk om meer invloed te hebben op de manier waarop de procedure verloopt, dan kunt u ook kiezen voor een procedure bij de overheidsrechter, tenzij er andere redenen zijn om voor arbitrage te kiezen. Met de volgende vragen kunt u dit verder verkennen.

Vraag 8

Kiest u voor arbitrage, dan is er in de regel geen hoger beroep mogelijk tegen de beslissing van het scheidsgerecht; het arbitrale vonnis is definitief en bindend voor partijen. Bij een procedure voor de rechter staat doorgaans hoger beroep open tegen de uitspraak in eerste aanleg. In Nederland is dat vrijwel zeker zo, al is het in andere jurisdicties niet noodzakelijk op dezelfde manier geregeld. Daarnaast kan ook cassatie mogelijk zijn.

Vindt u het belangrijk dat hoger beroep is uitgesloten?

Wilt u hoger beroep uitsluiten, dan kan arbitrage een goede keuze zijn. Houd er wel rekening mee dat een arbitraal vonnis kan worden aangevochten in een vernietigingsprocedure bij de overheidsrechter. De reikwijdte van zo’n procedure is echter veel beperkter dan die van een gewoon hoger beroep.

Wilt u de mogelijkheid van hoger beroep openhouden, dan is een gang naar de rechter begrijpelijk. Voor arbitrage kan hoger beroep soms echter ook worden afgesproken.

Vraag 9

Bij de overheidsrechter procedeert u meestal in de taal van het land van die rechter: Frans voor de Franse rechter, Nederlands voor de Nederlandse rechter. Bij arbitrage kunnen partijen de taal van de procedure zelf kiezen. Vaak wordt voor Engels gekozen, maar verplicht is dat niet.

Vindt u het belangrijk dat de procedure kan worden gevoerd in een taal die voor alle partijen begrijpelijk is?

Wilt u dat de procedure wordt gevoerd in een taal die voor alle partijen begrijpelijk is, dan kan arbitrage een logische keuze zijn. In sommige rechtsstelsels kan een procedure bij de overheidsrechter overigens ook in het Engels plaatsvinden.

Maakt de taal van de procedure u niet uit, dan kunt u kiezen voor een procedure bij de overheidsrechter.

Vraag 10

Kiest u voor arbitrage, dan moet meestal een administratieve vergoeding worden betaald als een arbitrage-instituut (zoals de ICC) de zaak administreert. Daarnaast moet de eiser – bij ICC-arbitrage ook de verweerder – een voorschot betalen voor onder meer de kosten van de arbiter of arbiters. De hoogte van dat voorschot hangt in de meeste gevallen af van het financiële belang van de zaak.

Bij een procedure voor de rechter hoeven partijen de kosten van de rechters niet te betalen, alleen griffierechten. Die zijn in Nederland relatief laag, maar kunnen in andere landen relatief hoog zijn.

Bent u bereid om aan het begin van de procedure een voorschot voor de kosten te betalen?

Hebt u er geen bezwaar tegen om dat voorschot op de kosten te betalen, dan staat niets u in de weg om voor arbitrage te kiezen. Wint u de arbitrage uiteindelijk en beslist het scheidsgerecht dus in uw voordeel, dan moet uw wederpartij waarschijnlijk de kosten van de arbitrage dragen en het door u betaalde voorschot aan u vergoeden.

Wilt u dat voorschot niet betalen maar alleen registratiekosten, dan kunt u kiezen voor een procedure bij de overheidsrechter.

Vraag 11

Bij een procedure voor de overheidsrechter krijgt u, althans in Nederland, vaak maar een fractie van uw werkelijke juridische kosten vergoed als u in het gelijk wordt gesteld. Bij arbitrage hoeft dat niet zo te zijn: de wederpartij kan worden veroordeeld tot vergoeding van al uw juridische kosten, voor zover die redelijk zijn. Verliest u, dan kunt u uiteraard ook worden veroordeeld tot betaling van de redelijke kosten van de wederpartij.

Vindt u het belangrijk dat uw juridische kosten vergoed kunnen worden? En accepteert u dat u de juridische kosten van de wederpartij moet betalen als u inhoudelijk niet in het gelijk wordt gesteld?

Als dit voor u belangrijk is, kan dat een reden zijn om voor arbitrage te kiezen of om zo’n afspraak in uw contract op te nemen.

Als dit voor u niet belangrijk is, of als u er bezwaar tegen heeft om de kosten van uw wederpartij te vergoeden, kan dit een reden zijn om te kiezen voor een procedure bij de overheidsrechter.

Hartelijk dank voor uw deelname.

Op basis van uw antwoorden lijkt Arbitrage is mogelijk het meest geschikte mechanisme voor geschillenbeslechting voor uw contract. Deze beslisboom is echter alleen een algemene leidraad en vormt geen juridisch advies. Wij raden u sterk aan een jurist te raadplegen, zeker als de uitkomst u verrast, om uw specifieke situatie te beoordelen en de beste aanpak voor uw contract te bepalen.

Hartelijk dank voor uw deelname.

Op basis van uw antwoorden lijkt Gerechtelijke procedure is mogelijk het meest geschikte mechanisme voor geschillenbeslechting voor uw contract. Deze beslisboom is echter alleen een algemene leidraad en vormt geen juridisch advies. Wij raden u sterk aan een jurist te raadplegen, zeker als de uitkomst u verrast, om uw specifieke situatie te beoordelen en de beste aanpak voor uw contract te bepalen.